Forum Budowlane - budownictwo, maszyny i urządzenia budowlane, opinie i porady ekspertów

Wiosenny przegląd maszyn roboczych

Ocena: 0
2574
Wiosna to początek intensywnych robót ziemnych i drogowych. Jest to dobry moment na przeprowadzenie przeglądu maszyn. Jeśli przed sezonem zimowym zostały należycie przygotowane, a więc przeszły ewentualne naprawy, remonty, czynności wchodzące w zakres obsługi sezonowej i magazynowania, to zostaje tylko wykonanie niezbędnego przeglądu technicznego. W artykule więc podpowiemy, na co należałoby zwrócić uwagę, by uniknąć niepotrzebnych awarii.

Wiosenny przegląd techniczny maszyny roboczej należy rozpocząć od sprawdzenia stanu technicznego poszczególnych jej części
Fot. Volvo CE


Współcześnie produkowane maszyny są coraz lepsze, a ich obsługa techniczna ma zapewnić wydłużenie żywotności oraz zapewnienie gotowości do pracy każdego dnia. Czynności te w dużej mierze zależą nie tylko od operatora, ale także od ich właściciela. Podstawowym zadaniem, jakie stoi między innymi przed operatorem danej maszyny, jest zapewnienie długiej i bezawaryjnej pracy, zgodnie z instrukcją obsługi i użytkowania, ale również przeglądów technicznych. Dlatego wymaga się, aby na podstawie najważniejszego dokumentu związanego z daną maszyną, dowiedzieć się, jak często należy wymieniać poszczególne części czy oleje i płyny, jak to robić i kiedy należy dokonywać niezbędnej diagnostyki.

Przygotowując się do wiosennego przeglądu, każdy użytkownik maszyny roboczej powinien zdawać sobie sprawę z tego, że właściwie przeprowadzona obsługa sezonowa i magazynowa, ograniczy częściowo czynności związane z wiosennym sprawdzeniem stanu technicznego poszczególnych jej części. W takich przypadkach doskonale sprawdza się więc przysłowie: „jak dbasz, tak masz”, a przenosząc to na maszynę, można powiedzieć, że właściwe przygotowanie do okresu zimowego, będzie miało niebagatelne znaczenie przy wiosennych przeglądach technicznych.

Obsługa techniczna sezonowa jest przeprowadzana co najmniej dwa razy w roku, przy przejściu z warunków zimowych na letnie i odwrotnie – w celu przystosowania maszyny roboczej do zmieniających się w związku z tym warunków eksploatacji. Do zakresu czynności obsługi sezonowej należy m.in.: oczyszczenie maszyny i zabezpieczenie przed korozją, uzupełnienie powłok malarskich oraz konserwacja i zabezpieczenie zgodnie z wytycznymi producenta w instrukcji obsługi i użytkowania.

Natomiast obsługa techniczna magazynowa obejmuje zespół czynności, jakie należy wykonać, aby odpowiednio utrzymać maszynę roboczą w istniejącym stanie technicznym i zapewnić właściwe warunki w czasie magazynowania, aby po zakończonym okresie magazynowania przywrócić stan kwalifikujący do przekazania do pracy. Jeżeli maszyna będzie wyłączona na dłuższy czas (powyżej 3 miesięcy), należy wykonać jej konserwację.

Najlepiej jest, jeżeli maszyny robocze w czasie jesienno-zimowym były przechowywane w suchych i przewiewnych pomieszczeniach oraz nie były narażone na zmienne warunki atmosferyczne. Każdy użytkownik powinien zdawać sobie również sprawę z tego, że nie powinno się przykrywać ich plandekami, pod którymi łatwo zbiera się wilgoć, szczególnie zagrażająca niektórym elementom, szczególnie instalacji elektrycznej. Wówczas na wiosnę może się okazać, że w wyniku nieprawidłowego przechowywania, napraw może być zdecydowanie więcej, co pociągnie za sobą dodatkowe, nieplanowane wydatki. Podobnie przechowywanie i trzymanie maszyn pod gołym niebem, może również doprowadzić do podobnych sytuacji.

Przeprowadzając wiosenny przegląd maszyn roboczych, warto ustalić plan działania, przygotowanej tzw. czek listy, dotyczący zarówno kolejności sprawdzania samych maszyn roboczych, jak i prac związanych z ewentualną wymianą części. Na pewno pozwoli zaoszczędzić czas i zapewni bezpieczną pracę.

Warto zadbać o silnik
W czasie wiosennego przeglądu technicznego warto przyjrzeć się wszystkim układom w silniku spalinowym.

Układy takie jak: chłodzenia, smarowania, zasilania paliwem czy dolotowy powietrza, na bieżąco utrzymują silnik w prawidłowym funkcjonowaniu. Układ chłodzenia i układ smarowania intensywnie odprowadzają ciepło ze ścianek cylindrów oraz smarują elementy ruchome, narażone na tarcie. Układ zasilania dostarcza na bieżąco paliwo do silnika, natomiast filtr powietrza w układzie dolotowym powietrza oczyszcza powietrze trafiające następnie do komory spalania. Stosowanie się do zaleceń zawartych w instrukcji obsługi i użytkowania konkretnego silnika spalinowego, zapewni nie tylko dłuższą jego żywotność, ale ekonomiczną i bezpieczną eksploatację. Niezastosowanie się do wytycznych producenta może doprowadzić do szybkiego zniszczenia silnika, np. w wyniku zapalenia się lub uszkodzenia układów wspomagających pracę. Warto więc przeprowadzić analizę stanu zużycia poszczególnych układów i jego części oraz rozważyć, które z nich warto wymienić. Chodzi tu głównie o filtry (powietrza, oleju, paliwa), olej silnikowy oraz płyn chłodzący.

Poziom oleju jak i płynu chłodzącego trzeba kontrolować regularnie, nie tylko przed zbliżającą się wiosną! Zarówno zanieczyszczenia na powierzchniach chłodzących, jak i zbyt niski poziom płynu, mogą doprowadzić do przegrzewania się silnika, a tym samym do jego przedwczesnego zużycia.

Bardzo często zdarza się, że użytkownicy maszyn roboczych popełniają błędy przy wymianie oleju silnikowego, będąc przekonanym, że z jego wymianą można poczekać do wiosny. O ile takie postępowanie nie będzie miało tak dużego wpływu na stan silnika spalinowego starszych maszyn roboczych, to w nowszych, już tak. Należy pamiętać o tym, że w oleju silnikowym na skutek spalania mieszanki paliwowo-powietrznej gromadzą się szkodliwe substancje takie jak siarka, które to substancje powodują między innymi korozję. Dlatego dobrze jest wymienić olej jeszcze przed okresem zimowym, a nie odkładać tą ważną czynność na wiosnę. W ten sposób zyskujemy pewność właściwej ochrony silnika w czasie długiego zimowego postoju.

W nowoczesnych silnikach wysokoprężnych z filtrami cząstek stałych oleju silnikowego może niekiedy przybywać – to tak samo niepokojący sygnał jak jego znaczny ubytek. Jeśli oleju jest zbyt mało, ale nie trzeba go jeszcze wymieniać, dolewamy takiego samego jak ten, który znajduje się w silniku. Jeżeli oleju jest zbyt dużo, to znaczy, że dostało się do niego niespalone paliwo – w tej sytuacji nie należy go odsysać, lecz rozcieńczony olej trzeba jak najszybciej wymienić.

W maszynach wyposażonych w silnik z turbodoładowaniem, przepracowany olej silnikowy może również doprowadzić do przedwczesnego uszkodzenia turbosprężarki.

Ważne filtry...
Silnik spalinowy podczas kilkugodzinnej pracy w trybie ciągłym, narażony jest na podwyższone zapylenie zasysanego powietrza, w którym występują zanieczyszczenia. Również zanieczyszczony filtr powietrza będzie utrudniał przepływ powietrza, ujemnie wpływając na osiągi silnika. Warto więc podczas wiosennego przeglądu technicznego sprawdzić również filtr powietrza. Pamiętać przy tym należy, że praca maszyną bez lub z uszkodzonym, względnie zanieczyszczonym filtrem, umożliwi przedostanie się zanieczyszczeń do wnętrza i spowoduje jego przedwczesne zużycie.

Filtr powietrza, wymieniony nawet tuż przed zimą, wiosną może być znów mocno zabrudzony. Jeśli nie zastąpimy go nowym, silnik nie będzie mógł swobodnie „oddychać”, spadnie mu moc i wzrośnie zużycie paliwa.

Jeżeli maszyny robocze były użytkowane w sezonie zimowym, to tym bardziej konieczny jest dokładny przegląd filtrów paliwa. Przy ujemnych temperaturach, jeżeli nie było zmieniane paliwo na zimowe, mogło dojść do wytrącenia się kryształków parafiny. Dlatego warto jest stosować olej napędowy zimowy, jednak na wiosnę należałoby powrócić do paliwa letniego.

Oczywiście wraz z wymianą oleju hydraulicznego zawsze powinna być powiązana wymiana filtra oleju hydraulicznego, który odpowiada za oczyszczanie oleju z zanieczyszczeń powstałych podczas jego pracy i chroni układ hydrauliczny przed zabrudzeniem. W związku z tym, jeśli doprowadzimy do zanieczyszczenia filtra oleju hydraulicznego, wówczas nie będzie on w stanie w odpowiednim stopniu wyłapywać zanieczyszczeń, a te dostaną się po prostu do takich elementów układu hydraulicznego jak pompy czy zawory. Brudny filtr ponadto znacznie utrudnia obieg oleju, co przekłada się na zwiększenie zużycia paliwa i szybsze zużycie podzespołów. Warto więc i podczas wiosennego przeglądu dokonać wymiany oleju i filtrów hydraulicznych.

...jak również akumulator
Po przeglądzie silnika spalinowego, należałoby również dokonać sprawdzenia instalacji elektrycznej, a w szczególności należałoby sprawdzić akumulator. W okresie zimowym, jeśli maszyna nie była użytkowana, akumulator samoczynnie rozładowywał się. Jeśli dokonywaliśmy co kilka tygodni jego doładowywania, nie powinno być wówczas kłopotu z jego sprawnością podczas przygotowania do rozpoczęcia użytkowania od wiosny. Konieczne jest więc upewnienie się, że jest czysty, że do akumulatora dostarczane jest odpowiednie napięcie ładowania (13,9–14,8 V dla akumulatorów 12 V). W przypadku akumulatorów obsługowych należałoby skontrolować poziom elektrolitu, a ewentualne niedobory uzupełnić wodą destylowaną. Gęstość elektrolitu w akumulatorze obsługowym mierzy się przyrządem zwanym areometrem i powinna być w dobrym akumulatorze taka sama we wszystkich celach. Przy ładowaniu należy przestrzegać instrukcji obsługi prostownika, a więc np. dla akumulatora o pojemności znamionowej wynoszącej 120 Ah, maksymalny prąd ładowania wynosi 10% jego pojemności (w tym przypadku jest to 12 A), a czas ładowania nie powinien być dłuższy jak 10–12 godzin. Jednocześnie należy unikać zbyt długiego ładowania, gdyż może to doprowadzić do trwałego uszkodzenia akumulatora. Tak sprawny akumulator pozwoli nam na poprawne działanie instalacji elektrycznej, w tym rozruchowej po sezonie zimowym.

Warto skontrolować układ hamulcowy
Układ hamulcowy jest kluczowy dla bezpieczeństwa, a po zimie jego skuteczność może się drastycznie pogorszyć. Największym problemem jest zawartość wody w płynie hamulcowym. Zazwyczaj zawartość wody w płynie hamulcowym może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu po kilku latach, jednak dla pewności warto w ramach przeglądu wiosennego maszyny sprawdzić jego jakość oraz ewentualnie wymienić. Domieszka wody w płynie jest groźna, gdyż obniża to jego temperaturę wrzenia; jeśli płyn się zagotuje, hamulce przestaną działać. Po zimie trzeba też sprawdzić stan przewodów hamulcowych.

Podsumowanie
Każdy użytkownik maszyny powinien pamiętać o tym, że tylko dobry stan techniczny maszyn roboczych gwarantuje wykonanie zadań, do których zostały one przystosowane oraz wpływa na lepszą jakość ich pracy. Ponadto najlepiej jest zapamiętać, jakie zespoły robocze wymagają remontu. A na wiosnę niech pozostanie nam już tylko przegląd sprawności podstawowych ich elementów i układów. Pomocna w tym niech będzie lista, której wzór zawarto w artykule.


Jeżeli operator ma wiedzę związaną z mechaniką maszyn roboczych, większość opisanych wyżej czynności można wykonać samodzielnie na podstawie instrukcji obsługi i użytkowania. Natomiast właściciele nowszych maszyn roboczych, przy poważniejszych usterkach powinni raczej skorzystać z profesjonalnego serwisu.

Ośrodek Doskonalenia Zawodowego „Bezpieczny Operator”
Paweł Sosiński


Źródło: Forum Budowlane, nr 3 (249) 2017
PODZIEL SIĘ:
OCEŃ: