Strona główna | Techniki i technologiePrzekazanie rusztowania do użytkowania

Przekazanie rusztowania do użytkowania

Czy na wysokości powyżej 1 m można pracować bez używania indywidualnych środków zabezpieczających przed upadkiem z wysokości? Jak najbardziej – pod warunkiem zastosowania zbiorowych urządzeń zabezpieczających. Takim rozwiązaniem jest np. prawidłowo zmontowane rusztowanie.

Skrócony protokół odbioru na rusztowaniu
Fot. Layher


Podczas wznoszenia rusztowania każdy monter powinien stosować linkę i szelki asekuracyjne a także kask ochronny. Do tego każdy z monterów powinien mieć uprawnienia do montażu rusztowań oraz zapoznać się z instrukcją montażu danego systemu. Pozostali pracownicy budowy nie mogą w tym czasie korzystać z aktualnie wznoszonego rusztowania. Aby mogli oni wejść i przebywać na rusztowaniu bez szelek asekuracyjnych rusztowanie musi zostać przekazane do użytkowania.

Rusztowanie przed przekazaniem do użytkowania powinno przejść odbiór techniczny. Odbioru tego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401), powinien dokonać kierownik budowy lub uprawniona osoba. O ile stanowisko kierownika budowy jest jasno określone w innych przepisach jak choćby Prawo Budowlane, to pojęcie „uprawnionej osoby” nie jest sprecyzowane, ani w tym rozporządzeniu, ani w żadnym innym akcie prawnym. Warunkiem koniecznym do objęcia stanowiska kierownika budowy jest posiadanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi zatem należy domniemywać, iż lakonicznie wspomniana „uprawniona osoba” powinna legitymować się posiadaniem takich samych uprawnień.

Co jednak zrobić w przypadku remontu lub ocieplenia budynku jednorodzinnego o wysokości 6 m? Z drabiny tego nie zrobimy, bo jest to po pierwsze niezgodne z przepisami bhp a po drugie niewykonalne. Musimy postawić rusztowanie, ale prowadzimy roboty budowlane, przy których nie obsadza się stanowiska kierownika budowy, zatem kto ma dokonać odbioru rusztowania? Obowiązujące przepisy tego nie regulują dlatego takie rusztowania najczęściej nie przechodzą odbioru a ich konstrukcja, dla znawców tematu, już na pierwszy rzut oka pozostawia wiele do życzenia. Na tych konstrukcjach pracują jednak ludzie, więc w trosce o ich zdrowie i życie właściciel firmy wykonującej remont powinien zatroszczyć się o dokonanie odbioru rusztowania.

W procedurze odbiorowej zawsze uczestniczą dwie strony. Pierwszą stroną jest wykonawca rusztowań, który przekazuje konstrukcję, przy czym powinien to być wyznaczony pracownik firmy stawiającej rusztowanie np. brygadzista, który własnym imieniem i nazwiskiem podpisuje się pod protokołem odbioru. Stroną odbierającą jest zleceniodawca, reprezentowany przez kierownika budowy lub przedstawiciela firmy, która będzie na rusztowaniu pracować. Aby taki odbiór nie zakończył się arbitralnym „będzie pan zadowolony” wygłoszonym przez stronę przekazującą należy posłużyć się zamieszczonym w artykule schematem i przepytać wykonawcę po kolei ze wszystkich punktów, aby nie zataił niewygodnych dla niego informacji i wymogów. Kluczowe do sprawdzenia są następujące punkty:
  • Homogeniczność rusztowania. Całe rusztowanie musi być zbudowane z elementów jednego producenta rusztowań, bo tylko takie rusztowanie gwarantuje właściwe przenoszenie sił między łączonymi ze sobą elementami. Łatwo to zweryfikować, bo każdy element powinien mieć naniesione oznaczenie producenta.
  • Zgodność z instrukcją montażu. Wraz z rusztowaniem strona przekazująca powinna udostępnić instrukcję montażu danego systemu rusztowań. Należy porównać zbudowaną konstrukcję ze schematami zamieszczonymi w instrukcji i jeśli stopień skomplikowania rusztowania będzie wykraczał poza typowe przykłady z instrukcji należy zażądać projektu tego rusztowania wykonanego przez osobę mającą uprawnienia do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
  • Posadowienie. Rusztowanie powinno być posadowione na podstawkach śrubowych, które przy słabszym podłożu np. na gruncie powinny być dodatkowo postawione na podkładach drewnianych rozkładających obciążenie na większą powierzchnię. Podłoże powinno być wyrównane, zagęszczone i zabezpieczone przed zbieraniem się wody opadowej pod podstawkami śrubowymi.
  • Kotwienie. Dla zapewnienia stateczności w kierunku prostopadłym do ściany rusztowanie powinno być zakotwione. Ilość kotew należy dobrać zgodnie z instrukcją montażu przy czym absolutne minimum to jedna kotwa na 25 m2 rusztowania. Kotwić należy do elementów konstrukcyjnych budynku, zabronione jest kotwienie do barierek, okien, rynny lub innych elementów o znikomej nośności. Jeśli kotwienie jest niemożliwe należy rozbudować podstawę rusztowania, tak aby szerokość tej podstawy wynosiła minimum 1/3 wysokości. Jeśli zapewniamy stateczność rusztowania przez obciążenie balastem ilość tego balastu powinna być określona przez projektanta.
  • Stężenia. Elementy skośne, zapewniające sztywność rusztowania w kierunku równoległym do ściany. Należy je montować w całym pionie od dołu do góry, pamiętając aby miedzy poszczególnymi pionami stężonymi były maksymalnie 4 pola bez stężeń i nie więcej niż 10 m odległości. Stężenie powinno się zaczynać w poziomie podestu i kończyć w poziomie następnego podestu. Stężenie mocowane w poziomie poręczy jest zamontowane nieprawidłowo. Jeśli szarpnięciem ręką za dowolny element rusztowania jesteśmy w stanie rozbujać konstrukcję to z pewnością jest nieprawidłowo stężona lub zakotwiona.
  • Piony komunikacyjne. Jak sama nazwa wskazuje pion komunikacyjny powinien mieć pomosty komunikacyjne zamontowane w jednym pionie jeden nad drugim przy czym drabinka powinna iść naprzemiennie raz z prawej raz z lewej strony pionu komunikacyjnego. Jest to jednocześnie droga ewakuacyjna więc rozmieszczenie pomostów losowo w różnych polach jest niedopuszczalne bo znacząco wydłuża tę drogę. Odległość od pionu komunikacyjnego do najdalszego miejsca pracy na rusztowaniu nie powinna przekraczać 20 m.

Schemat blokowy kontroli rusztowania
Rys. Layher


Po sprawdzeniu wszystkich punktów i niestwierdzeniu usterek lub błędów można podpisać protokół odbioru rusztowania. Dla własnej wygody można zamieszczony w artykule schemat skserować i stosować jako przewodnik przy każdym odbiorze. W celu dopełnienia wymagań formalnych z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bhp należy wypisać następujące dane:
  • użytkownika rusztowania,
  • przeznaczenie rusztowania,
  • wykonawcę montażu rusztowania z podaniem imienia i nazwiska oraz numeru telefonu,
  • dopuszczalne obciążenia pomostów i konstrukcji rusztowania,
  • datę przekazania rusztowania do użytkowania,
  • oporność uziomu,
  • terminy kolejnych przeglądów rusztowania.
Sporządzenie takiego protokołu i sprawdzenie konstrukcji rusztowania zgodnie ze schematem, kończy proces odbioru rusztowania. Aby przekazać je do użytkowania należy na protokole złożyć podpisy strony przekazującej i odbierającej oraz umieścić na konstrukcji rusztowania kartkę z informacją dla pracowników o możliwości korzystania z rusztowania. Dostępne są, widoczne na zdjęciu, zawieszki z tworzywa sztucznego, które po wypełnieniu markerem spiszą się świetnie jako taka informacja nawet w niesprzyjających warunkach zewnętrznych. Po przekazaniu rusztowania do użytkowania można korzystać z niego bez użycia indywidualnych środków zabezpieczających przed upadkiem z wysokości, ale nie można o nim zapomnieć na zawsze. Eksploatacja niesie bowiem za sobą obowiązki zarówno ze strony użytkownika jak i wykonawcy rusztowania.

mgr inż. Mariusz Pietrzak
projektant rusztowań


Źródło: Forum Budowlane, nr 1 (248) 2017
DODAJ KOMENTARZ
Wymagane: Zaloguj się aby dodać komentarz > Zaloguj się
Wyświetlanie 5 z 1 komentarzy
  • TomaszP | 05-10-2017 06:47
    Ja zawsze wypożyczam rusztowania od Bau-Form. Bo wiem, że mają sprawdzone rusztowania, które spełniają wszystkie wymogi bezpieczeństwa. A na bezpieczeństwie swoim i pracowników nie ma co oszczędzać.
TEMAT MIESIĄCA
Premiery "Na poziome 308"

Dziesiątki maszyn i setki zaproszonych gości – tak wyglądało tegoroczne spotkanie „Na poziomie 308”, które odbyło się 7 września w kopalni Piława Górna. Była to już druga edycja imprezy, pierwsza miała miejsce w 2015 roku. Organizatorami są Volvo Maszyny Budowlane Polska, Powerstone oraz Polskie Górnictwo Skalne. Przy tej okazji zaprezentowano również kilka nowości. Czytaj dalej
POLECAMY