Forum Budowlane - budownictwo, maszyny i urządzenia budowlane, opinie i porady ekspertów

Prawidłowa eksploatacja maszyn budowlanych

Ocena: 0
5730
Żeby maszyna służyła długo i nie zawiodła w czasie największych „nawałów” pracy należy o nią właściwie zadbać. Najczęściej jest to zadanie dla operatora lub specjalnych jednostek organizacyjnych w firmach posiadających duże floty maszyn. Jakie zatem są podstawowe zasady prawidłowej eksploatacji maszyny budowlanej?

Przednia łyżka koparkoładowarki w położeniu serwisowym. Nie należy zapominać o zablokowaniu siłownika (czerwona tuleja na lewym siłowniku)
Fot. Forum Budowlane


Przyjrzeliśmy się temu „problemowi” na przykładzie koparkoładowarki, którą udostępnił Ośrodek Szkolenia Zawodowego w Mińsku Mazowieckim. Podstawowych informacji dotyczących prawidłowej eksploatacji udzielili instruktorzy zatrudnieni w Ośrodku.

Obsługa codzienna
Obsługa codzienna obejmuje przede wszystkim kontrolę wizualną polegającą na sprawdzaniu płynów eksploatacyjnych, zabezpieczenia sworzni, kontrolę pęknięć zwłaszcza w okolicach spawów, tulei i wzmocnień, a także właściwego działania awaryjnego układu skrętu (jeżeli maszyna takowy posiada).
Aby przeprowadzenie tych czynności było łatwiejsze, należy wcześniej maszynę umyć i ustawić na w miarę równym podłożu. Pozwoli to również na szybkie wykrycie pojawiających się wycieków, a także uszkodzeń opon, czy zbyt niskiego ciśnienia powietrza w ogumieniu.

Jeżeli wszystko jest w normie można uruchomić silnik. Należy pozostawić go przez kilka minut na wolnych obrotach. Czas ten jest dobrym momentem na sprawdzenie oświetlenia zewnętrznego, a także wycieraczek szyby przedniej, czy pasa bezpieczeństwa. Jeżeli zamontowany jest sygnał dźwiękowy musi być sprawny.


Smarowanie powinno się odbywać wg tabeli smarowania umieszczonej na maszynie lub znajdującej się w instrukcji
Fot. Forum Budowlane



Regulacje wykonywane przez operatora dotyczą głównie kasowania za pomocą śrub luzów na podporach i wysięgniku
Fot. Forum Budowlane


W większości maszyn przed sprawdzeniem poziomu oleju należy wcześniej podnieść osprzęt ładowarkowy – nie wolno zapominać o jego zabezpieczeniu przed opadnięciem specjalną podporą, którą większość producentów oznacza kolorem czerwonym. Poziom oleju w skrzyni synchronicznej lub typu PowerShift sprawdza się po kilkuminutowej pracy silnika i jego wyłączeniu.

Ważne jest również utrzymanie porządku w kabinie. Smarownica, klucze czy inne narzędzia powinny znajdować się w miejscu na to przeznaczonym, a nie zalegać pod nogami operatora i przeszkadzać mu w pracy lub wręcz ją uniemożliwiać.

Ważnym elementem, o którym niektórzy zapominają, a mającym wpływ na wydajność i zużycie paliwa jest właściwy stan osprzętu, a szczególnie ostrzy łyżek. Należy zadbać, aby były ostre, gdyż ich stan ma istotny wpływ na wartość obciążeń przenoszonych na maszynę.


Po skończonej pracy nie można zapomnieć o odłączaniu „masy” za pomocą specjalnego przełącznika umieszczonego z prawej strony akumulatora
Fot. Forum Budowlane


Zawsze przed rozpoczęciem pracy na nowej maszynie operator powinien zapoznać się z instrukcją obsługi i mieć ją pod ręką w kabinie. Ułatwi to pracę i pozwoli na właściwe wykorzystanie wszystkich dostępnych funkcji. Przed wyjazdem na drogę publiczną osprzęty należy ustawić i zabezpieczyć zgodnie instrukcją obsługi, nie zapominając o oczyszczeniu kół.

Czynności okresowe
Do czynności okresowych należy przede wszystkim smarowanie. Powinno się ono odbywać wg tzw. tabeli smarowania. W większości przypadków znajduje się ona w instrukcji obsługi lub jako naklejka umieszczona w widocznym miejscu na kabinie. Wyznaczone punkty muszą być smarowane co określoną liczbę godzin. Należy jednak zaznaczyć, że producenci starają się zwiększać te czasookresy i tak np. w koparkoładowarce Volvo BL71 sworzeń przy łyżce smarowany jest co 50 godzin, a nie codziennie.

Regulacje wykonywane przez operatora dotyczą głównie kasowania luzów na podporach i wysięgniku. Wymiany filtrów uszczelek i olejów należy dokonywać zgodnie z zapisami w DTR i zaleceniami producenta.


Prawidłowa kontrola i regulacja zwolnic możliwa jest tylko po dokładnym umyciu podwozia
Fot. Forum Budowlane


W przypadku maszyny wyposażonej w filtr kabinowy, zaleca się pracę przy zamkniętych drzwiach, należy jednak pamiętać o jego systematycznej wymianie (na zdjęciu wkład filtra po zdjęciu osłony zewnętrznej)
Fot. Forum Budowlane


Wszelkie naprawy powinny być dokonywane przy unieruchomionej i odpowiednio zabezpieczonej maszynie. Konieczne jest umieszczenie w widocznym miejscu tabliczki „Maszyna wyłączona z ruchu”.

Obsługa okresowa może być przeprowadzana we własnym zakresie, a w przypadku niektórych podzespołów (regulacja hydrauliki) tylko przez wyspecjalizowany serwis.

Ważnym elementem jest również „Książka maszyny budowlanej”. Operator powinien zapisywać w niej wszelkie informacje o awariach, przeglądach, wymianach oleju, czy podzespołów. Musi być ona prowadzona dla każdej maszyny używanej w przedsiębiorstwie.

Ważne w czasie i po pracy
Prawidłowa eksploatacja obejmuje również właściwe „wykorzystanie” maszyny na budowie. Przede wszystkim ważna jest technika pracy. Kopanie niezgodne z technologią przyczynia się do szybszego zużycia maszyny. Sposób ustawienia łyżki do napełniania ma bowiem wpływ na siły, które działają na cały osprzęt. Łyżkę należy zawsze prowadzić dnem nachylonym pod niewielkim kątem do gruntu. Największa siła skrawania na łyżce występuje wtedy, gdy ramię z wysięgnikiem tworzy kąt prosty. Wtedy też jest najmniejsze zużycie energii. Oczywiście należy zawsze pamiętać o właściwym doborze obrotów silnika do obciążenia maszyny oraz odpowiednich przełożeń skrzyni podczas jazdy.

Jak wspomniano wcześniej maszyna przed wyjechaniem w teren musi kilka minut popracować na biegu jałowym, taka sytuacja występuje również na chwilę przed jej wyłączeniem. Jest to konieczne do wyhamowania turbosprężarki i jej wychłodzenia. Dokładny czas podany jest w instrukcji obsługi.




Podczas pracy należy zachować porządek w kabinie. Niedopuszczalne jest, aby cokolwiek poniewierało się po podłodze – miejsce narzędzi jest w skrzynce narzędziowej, a butelki z napojem w specjalnym uchwycie
Fot. Forum Budowlane


Po skończonej pracy maszynę należy umyć i pozostawić w stanie, w którym ogumienie jest maksymalnie odciążone, osprzęty zdjęte, a tłoczyska siłowników – jak to możliwe, pochowane do cylindrów (zapobiegnie to ich korozji i uszkodzeniom mechanicznym). Zbiornik powinien być zatankowany do pełna, co uniemożliwi kondensację pary wodnej. Należy przy tym zwrócić uwagę na jakość paliwa co jest ważne zwłaszcza w okresach niskich temperatur.

Tak jak w innych pojazdach również w maszynach budowlanych obwód rozrusznika i alternatora nie ma zabezpieczenia. Dlatego operator po zakończeniu pracy powinien odłączyć „masę”, co w przypadku wystąpienia zwarcia zapobiegnie ewentualnemu pożarowi. Nie może on także zapomnieć o zamknięciu pojazdu na klucz, aby zapobiec dostępowi osób postronnych czy kradzieży.

Zawsze podczas prowadzenia robót operator powinien obserwować wskazania przyrządów kontrolno–pomiarowych oraz zwracać uwagę na ewentualne stuki, drgania czy zapachy wydobywające się z maszyny. W przypadku najbardziej niepokojących objawów w miarę szybko reagować, powiadamiając odpowiednie służby.

Forum Budowlane, nr 2 (201) 2013
PODZIEL SIĘ:
OCEŃ: