Strona główna | Techniki i technologieCzy domieszki chemiczne zastępują wapno w zaprawach?

Czy domieszki chemiczne zastępują wapno w zaprawach?

Pojawienie się pierwszych domieszek „zastępujących wapno w zaprawach budowlanych” miało być nowym rozwiązaniem ułatwiającym życie na budowie. Dzisiaj, po kilkunastu latach stosowania domieszek „zastępujących wapno w zaprawach” widać wyraźnie, że ich użycie obarczone jest dużym ryzykiem i przynosi więcej szkody niż pożytku.

„Eliminuje wapno z zapraw”, „zastępuje wapno”, „uplastycznia zaprawę cementową zastępując wapno” – takie informacje przekazywane są na etykietach opakowań zawierających domieszki, których popularna nazwa to „plastyfikatory”. Dodatkową informacją jest to, że domieszki pozwalają na wykonywanie zapraw w ujemnych temperaturach od –2 do –7°C (w zależności od producenta). Większość domieszek reklamowanych jako zastępujące wapno to środki napowietrzające zaprawę. Do zaprawy cementowej zostają wprowadzone liczne mikropęcherzyki powietrza, które działając jak łożyska kulkowe poprawiają urabialność zaprawy. Dlatego wykonawcom pozornie wydaje się, że domieszki zastępują wapno. Jednak struktura zaprawy cementowej z domieszką napowietrzającą.

Na opakowaniach plastyfikatorów umieszczane są napisy zachęcające do prowadzenia prac murarskich i tynkarskich w niskich temperaturach. Należy jednak pamiętać, że przy mieszaniu zaprawy z domieszką w temperaturze +5°C, zostaje wprowadzona bardzo duża ilość powietrza. Wynikiem tego jest znaczące obniżenie parametrów wytrzymałościowych (nawet o 40%), w stosunku do parametrów zaprawy o tej samej proporcji składników lecz wymieszanej i utwardzonej w temp. +20°C. Przy stosowaniu plastyfikatorów w niskich temperaturach początkowa wytrzymałość zaprawy na ściskanie przez wiele dni utrzymuje się poniżej 1,0 MPa. Jeśli w tym okresie mur zostanie dociążony (np. przez wylewanie stropu), to zwykle dochodzi do jego wyboczenia. Mogą również pojawić się rysy i szczeliny. Dodatkowo zaprawy są nieprzepuszczalne dla pary wodnej, co stanowi ich istotną wadę. Wynikiem zastosowania domieszki napowietrzającej jest postępująca degradacja muru. Pojawiają się nowe szczeliny.


Stosując domieszki należy pamiętać o tym, że jej działanie uzależnione jest od wielu czynników:
  • ilości i rodzaju cementu,
  • rodzaju piasku,
  • temperatury mieszanki (im niższa temperatura tym większa całkowita objętość wytworzonego powietrza),
  • parametrów technicznych betoniarki (duża, mała; szybkie, wolne obroty),
  • stopnia załadowania betoniarki,
  • czasu mieszania (zbyt krótki lub zbyt długi ma ujemny wpływ na jakość pęcherzyków),
  • ilości wody (zbyt duża powoduje trudności ze stabilizacją pęcherzyków zbyt mała pogarsza urabialność),
  • twardości wody.
Dlatego też w normach europejskich znalazło się ostrzeżenie, iż przed zastosowaniem przedmiotowej domieszki należy laboratoryjnie sprawdzić jej działanie ze wszystkimi składnikami zaprawy (cement, piasek, woda). Ilość wprowadzonego do zaprawy powietrza istotnie decyduje o parametrach zaprawy. Duża zawartość powietrza w zaprawie prowadzi do znaczących spadków wytrzymałości zaprawy na ściskanie i zginanie (nawet do 50%) w porównaniu z zaprawą wzorcową (nie zawierającą domieszki). Znaczącemu pogorszeniu ulega również przyczepność zaprawy do cegły (często występuje całkowita jej utrata). Skutkuje to tym, że woda łatwo dostaje się do środka muru powodując, niejednokrotnie bardzo duże zniszczenia. Zaprawy cementowe ze środkami napowietrzającymi są kruche, mało elastyczne, mają tendencję do pękania.


Przyczyną występowania wykwitów na murach licowych jest rozpuszczenie w wodzie rozpuszczalnych w niej soli
Fot. SPW


Stosując domieszki unikniemy pojawienia się wykwitów
Przyczyną występowania wykwitów na murach licowych jest rozpuszczenie w wodzie rozpuszczalnych w niej soli. W wyniku licznych badań naukowych zidentyfikowano 12 związków chemicznych, które pojawiają się jako wykwity na murach. Ich źródłem może być zaprawa, cegła, związki zawarte w gruncie otaczającym mur, środki do czyszczenia klinkieru, związki chemiczne obecne w atmosferze, zbrojenie, etc. Wapno hydratyzowane jest czystym chemicznie związkiem Ca(OH)2 – wodorotlenkiem wapna. Dzięki swoim unikalnym właściwościom nadaje zaprawom szczególne cechy takie jak sprężystość (niski moduł Younga), przyczepność, zdolność do leczenia mikro-uszkodzeń, zdolność do transportu wilgoci oraz neutralizacji soli zawartych w cemencie. Wszystko to powoduje, że zaprawy z wapnem dobrze chronią mury przed atakiem wody, a tym samym do minimum ogranicza prawdopodobieństwo pojawienia się wykwitów solnych.

Czy domieszka chemiczna jest zamiennikiem wapna?
Domieszka nie jest zamiennikiem wapna. Nie jest to również prawdą nawet wówczas, jeśli taką informację umieścił producent na etykiecie opakowania. Tego typu stwierdzenia należy traktować wyłącznie w kategoriach działań marketingowych mających przekonać wykonawców do zakupu domieszek zamiast wapna. Wapno jest samodzielnym materiałem wiążącym powietrznym, twardniejącym w obecności wilgoci i CO2 zawartego w powietrzu. Natomiast domieszka jest związkiem chemicznym lub mieszaniną związków chemicznych nieposiadającą właściwości wiążących. Szacuje się, że aby uzyskać w zaprawie podobne do wapna działanie należy zastosować 5-7 różnego rodzaju domieszek (opóźniające wiązanie, uplastyczniające, zwiększające więźliwość wody, zwiększające sprężystość itd.). Jednak nawet przy zastosowaniu w zaprawie rozlicznych domieszek nie udaje się wywołać w niej zjawiska „samoleczenia” drobnych, włosowatych mikro-uszkodzeń. Za proces ten odpowiedzialne jest właśnie wapno i jak dotychczas nie wynaleziono tego „czegoś” co dałoby podobny efekt. Proces „samoleczenia” zaprawy jest niezmiernie ważny z punktu widzenia utrzymania szczelności połączenia murarskiego. Ponieważ mury ulegają odkształceniom, to w zaprawach dochodzi do pojawienia się mikropęknięć. Dzięki zjawisku „samoleczenia” zaprawy, konstrukcja murowa odporna jest na atak wody, co podnosi jej trwałość oraz powoduje ograniczenie prawdopodobieństwa pojawienia się wykwitów solnych na murach licowych.


           Dlaczego warto stosować wapno?
  • Wapno jest samodzielnym, naturalnym, ekologicznym materiałem wiążącym
  • Wydłuża czas przydatności zaprawy do użycia
  • Zdecydowanie poprawia urabialność zaprawy świeżo zarobionej
  • Zwiększa więźliwość wody w zaprawie (umożliwia to dopasowanie zaprawy do cegły)
  • Zdecydowanie poprawia plastyczność zaprawy murarskiej i tynkarskiej (plastyczna zaprawa dobrze rozkłada się na murze)
  • Zwiększa przyczepność zaprawy do podłoża blokując dostęp wody do wnętrza muru
  • Zapewnia wystąpienie efektu samozabliźniania się mikropęknięć w zaprawie
  • W utwardzonej zaprawie poprawia jej odkształcalność pod wpływem obciążeń
  • Pozwala na zwiększenie odległości pomiędzy dylatacjami w murze
  • Szczególnie powinno być stosowane w budownictwie zlokalizowanym na terenach sejsmicznych i parasejmicznych (górniczych)
  • Zmniejsza przewodnictwo cieplne zaprawy
  • Zwiększa przepuszczalność zaprawy dla pary wodnej
  • Ogranicza występowanie wykwitów solnych
  • Nadaje tynkom i zaprawom wysoką odporność na korozję biologiczną
  • Budynki postawione na zaprawach wapiennych lub wapienno-cementowych charakteryzują się długą żywotnością (nawet kilkaset lat)

Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego

Źródło: Forum Budowlane, nr 8 (255) 2017
DODAJ KOMENTARZ
Wymagane: Zaloguj się aby dodać komentarz > Zaloguj się
TEMAT MIESIĄCA
Premiery "Na poziome 308"

Dziesiątki maszyn i setki zaproszonych gości – tak wyglądało tegoroczne spotkanie „Na poziomie 308”, które odbyło się 7 września w kopalni Piława Górna. Była to już druga edycja imprezy, pierwsza miała miejsce w 2015 roku. Organizatorami są Volvo Maszyny Budowlane Polska, Powerstone oraz Polskie Górnictwo Skalne. Przy tej okazji zaprezentowano również kilka nowości. Czytaj dalej
POLECAMY