Forum Budowlane - budownictwo, maszyny i urządzenia budowlane, opinie i porady ekspertów

Niższe ceny kosztem bezpieczeństwa

Ocena: 0
4835
Artykuł jest stanowiskiem Rady ds. Bezpieczeństwa Pracy w Budownictwie przy Głównym Inspektorze Pracy w sprawie przeciwdziałania zjawiskom powodującym dramatyczny wzrost zdarzeń wypadkowych w budownictwie. Za jedną z głównych przyczyn rada uznaje wykonywanie robót po zaniżonych cenach.

Posiedzenie Rady ds. Bezpieczeństwa Pracy w Budownictwie w dniu 27 stycznia br.
Od lewej: podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury – Olgierd Dziekoński, przewodniczący ZZ Budowlani – Zbigniew Janowski, Główny Inspektor Pracy – Tadeusz Zając

Fot. ZZ Budowlani

W okresie ostatnich kilku lat na rynku budowlanym obserwuje się narastanie niepokojącego zjawiska rażącego naruszania przepisów prawa pracy a szczególnie przepisów o bezpieczeństwie pracy, przez część przedsiębiorstw budowlanych, a także liczne przypadki złej organizacji robót budowlanych, co niejednokrotnie stwarza zagrożenie bezpieczeństwa publicznego.

Efektem tego stanu jest zwiększająca się w sposób dramatyczny ilość wypadków przy pracy w tym szczególnie wypadków śmiertelnych i ciężkich.

W roku 2008 na polskich budowach wg danych GUS zginęło 120 pracowników, a wg danych Państwowej Inspekcji Pracy wynikających ze zgłoszonych meldunków aż 141 pracowników, co oznacza, iż co 4 osoba, która zginęła na stanowisku pracy w całej naszej gospodarce była zatrudniona w budownictwie. W tym samym czasie, wg danych Państwowej Inspekcji Pracy, na polskich budowach wypadkom ze skutkiem ciężkiego uszkodzenia ciała uległo aż 226 osób.

Z analiz źródłowych i danych Państwowej Inspekcji Pracy wynika iż 44,2% ogólnej liczby wypadków śmiertelnych w budownictwie zaistniało w przedsiębiorstwach zatrudniających mniej niż 9 pracowników, a dalsze 29,6% w zakładach pracy zatrudniających od 10 do 49 osób. Natomiast w przedsiębiorstwach zatrudniających od 50 do 249 osób procent ogólnej liczby ofiar śmiertelnych wyniósł 17,4, a w firmach powyżej 250 osób 8,8%.


Wypadki śmiertelne przy pracy w budownictwie wg liczby zatrudnionych w przedsiębiorstwach w 2008 roku.
Źródło: dane GUS



Liczba poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych i ciężkich w budownictwie w latach 2005–2008 oraz I–III kwartale 2009 r. (dane niedostateczne).
Źródło: dane GUS

Jedną z głównych przyczyn takiego stanu rzeczy jest bezkrytyczne przyjmowanie przez inwestorów ofert wykonawców proponujących najniższą cenę bez uwzględnienia nakładów na bezpieczeństwo i higienę pracy, co w konsekwencji uniemożliwia wykonanie robót budowlanych zgodnie z przepisami prawa budowlanego i prawa pracy.

Skutkiem wyboru wykonawcy oferującego taką cenę jest więc oszczędzanie na bezpieczeństwie pracy, zatrudnianie pracowników bez wymaganego przygotowania, zatrudnianie osób bez przewidzianych prawem umów, stosowanie nieodpowiednich materiałów, nie przestrzeganie procedur technologicznych, ograniczenie do minimum nadzoru technicznego, pozorowanie obowiązkowych szkoleń pracowników, brak oceny ryzyka zawodowego itp.

W związku z szerzeniem się takich patologicznych zachowań, zdaniem Rady ds. Bezpieczeństwa Pracy w Budownictwie, istnieje uzasadniona konieczność dokonania stosownych zmian w przepisach w tym szczególnie w prawie budowlanym i prawie o zamówieniach publicznych. Dotychczasowe bowiem, zbyt ogólnikowe przepisy pozwalają na różnorodne dowolne interpretacje występujących pojęć, np. niskiej ceny, co sprawia w praktyce, że nie zapewniają one racjonalności postępowań. Niezbędne jest w związku z tym, obligatoryjne wydzielanie w zapytaniach ofertowych zakresu związanego z zapewnieniem środków na bezpieczeństwo pracy i warunek by tej części oferty nie obejmowało kryterium niskiej ceny.

W celu stworzenia warunków do prawidłowego nadzoru szczególnie na małych budowach, zdaniem Rady niezbędne jest także przywrócenie uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych dla techników budowlanych, oraz rozszerzenie prawnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo pracy na osoby posiadające uprawnienia specjalistyczne, np. operatorów żurawi i innych maszyn budowlanych.
Ważną sprawą jest również podjęcie decyzji mających na celu zwiększenie liczby szkół zawodowych o profilu budowlanym.

Rada zwraca się też do inwestorów o dogłębne analizowanie cen oferowanych przez wykonawców i nie dopuszczanie do wykonywania robót po cenach zaniżonych – kosztem bezpieczeństwa pracowników. Winno to bowiem być wspólną troską uczestniczących w procesie budowlanym.

Ryszard Rodzoch, sekretarz Rady ds. Bezpieczeństwa Pracy w Budownictwie
Zbigniew Janowski, wiceprzewodniczący Rady ds. Bezpieczeństwa Pracy w Budownictwie


Źródło: Forum Budowlane, nr 3 (166) 2010
PODZIEL SIĘ:
OCEŃ: